Ondernemers staan bepaald niet te springen om de maatregelen die het kabinet-Jetten heeft aangekondigd. Dat terwijl deze juist bedoeld zijn als steun voor het bedrijfsleven. Erik Ziengs, voorzitter van Ondernemend Nederland (ONL), stelt dat ondernemers “hier totaal niet op zitten te wachten”. Andere belangenorganisaties reageren verdeeld op het maatregelenpakket.
Volgens ONL raken de plannen vooral kleinere ondernemers. Zo wordt de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek ingeperkt en verdwijnt de startersaftrek volledig. Met die ingrepen wil het kabinet een deel van de nieuwe energiemaatregelen financieren.
Starters
Bij ZZP Nederland leidt het schrappen van de startersaftrek tot veel onbegrip. Een woordvoerder noemt het besluit van het kabinet “klap op klap” en vraagt zich af waarom opnieuw de ondernemer wordt geraakt.
De belangenvereniging zegt compleet verrast te zijn door de maatregel. “Dit is nooit met ons besproken. Voor een starter is een aftrek van 2.123 euro juist een welkome steun. In de beginfase heb je immers andere kosten dan iemand in loondienst. Van het oorspronkelijke idee om starters goed op weg te helpen blijft zo niets over.”
Daarnaast wijst de woordvoerder erop dat eerder al is gesneden in de zelfstandigenaftrek. “Er is een probleem rondom energie en de rekening wordt vervolgens bij ondernemers neergelegd.”
Alcohol
Ook de verdere verhoging van de alcoholaccijns stuit op onbegrip bij ONL-voorzitter Ziengs. “Alcohol is over de grens al aanzienlijk goedkoper, net als brandstof en tabak. De prijzen in Nederland liggen nu al zo hoog dat nóg meer mensen naar Duitsland of België zullen uitwijken om te tanken en boodschappen te doen. In sommige straten bestaan inmiddels appgroepen waarin men om de beurt naar Duitsland rijdt om in te slaan.”
Die zorgen worden gedeeld door Nederlandse producenten, importeurs en verkopers van alcoholhoudende dranken. Zij roepen het kabinet op om de gevolgen van de accijnsverhoging opnieuw te bekijken en te zoeken naar alternatieve manieren van dekking, zonder de concurrentiepositie van Nederlandse bedrijven verder onder druk te zetten.
Reiskostenvergoeding
Volgens Ziengs biedt ook de verhoging van de onbelaste reiskostenvergoeding van 23 naar 25 cent per kilometer weinig verlichting. “Veel werkgevers vergoeden hun medewerkers al meer, gebaseerd op de actuele brandstofprijzen. Alles boven die 25 cent wordt gezien als bijzondere beloning, waar extra belasting over wordt geheven. Dat is niet redelijk en simpelweg niet eerlijk.”
ONL vindt dat de hogere btw-opbrengsten op brandstof juist moeten terugvloeien naar ondernemers en consumenten. Daarnaast is het volgens Ziengs onhoudbaar om de accijnzen op dit hoge niveau te laten staan. “De overheid zegt dat verlaging niet kan, terwijl het in andere Europese landen wel lukt. Laat als overheid dan ook echt zien dat je iets wilt betekenen voor de grensregio’s.”
ONL waarschuwde recent al voor sterk oplopende supermarktprijzen. Uit onderzoek van de ondernemersvereniging blijkt dat veel mkb’ers de hoge brandstofkosten uiteindelijk zullen doorberekenen aan consumenten.
Transport
De transportsector noemt het steunpakket vanwege de hoge brandstofprijzen volstrekt onvoldoende. Vanaf 1 juli wordt de wegenbelasting voor vrachtwagens tijdelijk verlaagd, voor een periode van zes maanden. Brancheorganisatie Transport en Logistiek Nederland (TLN) spreekt echter van een maatregel die “in geen enkele verhouding staat tot de dagelijkse kostenstijging waar transportbedrijven mee te maken hebben”.
Volgens TLN betalen transporteurs door de dure diesel wekelijks zo’n 300 euro extra per vrachtwagen. “Dat is precies het bedrag dat ze over zes maanden via belastingverlaging terugkrijgen. Met andere woorden: wat het kabinet in een half jaar compenseert, zijn ondernemers in één extra tankbeurt alweer kwijt.” TLN pleit daarom voor een gerichte accijnsteruggave op beroepsdiesel en een tijdelijke korting op de vrachtwagenheffing.
Tanken
Ook tankstationhouders reageren uiterst kritisch op de aangekondigde energiemaatregelen. “Voor de pomphouder in de grensstreek lost dit helemaal niets op”, zegt Martin van Eijk, voorzitter van brancheorganisatie Drive.
Doordat het kabinet afziet van een accijnsverlaging, blijven de brandstofprijzen hoog. Net als andere partijen vreest Drive dat automobilisten massaal uitwijken naar Duitsland en België, waar brandstof soms tientallen centen per liter goedkoper is.
“Aan de Nederlandse kant van de grens tankt straks niemand meer”, stelt Van Eijk. Volgens hem kampen momenteel al 400 tot 500 tankstations met financiële problemen. Dat aantal kan oplopen tot duizend als er niets verandert. Wanneer daadwerkelijk pomphouders omvallen, durft hij niet te voorspellen. “Ik hoop dat het niet zover komt, maar dit kabinet laat opnieuw zien weinig oog te hebben voor de mkb-ondernemer.”
Handel en logistiek
Evofenedex, de belangenorganisatie voor handel en logistiek, kijkt daarentegen positiever naar de plannen. Beleidsadviseur Ricky Voorn benadrukt dat het belangrijk is om minder afhankelijk te worden van fossiele brandstoffen. “Dit soort maatregelen heeft vooral op de lange termijn effect, en daar had wat ons betreft zelfs nog meer op mogen worden ingezet.”
Volgens Voorn wordt er nagedacht vanuit veerkracht, leveringszekerheid en weerbaarheid van bedrijven. “Dat zijn uitgangspunten die wij ondersteunen. Wel hadden we graag gezien dat woorden sneller werden omgezet in daden.”
De tijdelijke verlaging van de motorrijtuigenbelasting ziet evofenedex als een stap in de goede richting. “Daar profiteren ook bedrijven van die al hebben geïnvesteerd in elektrisch rijden.” Een verlaging van de accijns op benzine en diesel stond voor de organisatie niet bovenaan het lijstje.
Energie
Energiebedrijven reageren positief op het pakket energiemaatregelen. Volgens brancheorganisatie Energie-Nederland houdt het kabinet hiermee de regie in handen. “Het is goed dat verduurzaming centraal staat, evenals het versterken van onze strategische autonomie.”
Het kabinet stelt bijna 1 miljard euro beschikbaar om de economische gevolgen van de Iranoorlog te verzachten. Daarvan gaat 180 miljoen euro naar het Nationaal Warmtefonds en wordt 195 miljoen euro gereserveerd voor het Noodfonds Energie.
Ook over de plannen om kwetsbare huishoudens te ondersteunen via het energiefonds is Energie-Nederland te spreken. “Verduurzaming en elektrificatie zijn uiteindelijk essentieel. Daarom is het belangrijk dat het kabinet ook vol inzet op het aanpakken van netcongestie. De aangekondigde crisiswet mag wat ons betreft zo snel mogelijk naar de Kamer.”
De Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) spreekt eveneens van “goede eerste stappen”. Voorzitter Olof van der Gaag hoopt wel dat er vervolgmaatregelen komen. “Het kabinet beweegt de juiste kant op en pakt onze energieafhankelijkheid aan. Dat smaakt naar meer.”
Vakbonden
Volgens vakbond CNV hebben werknemers op korte termijn weinig aan het steunpakket. CNV-voorzitter Hans Van den Heuvel wijst erop dat veel werkenden nog niet profiteren van de hogere reiskostenvergoeding. “Dit pakket is bedacht vanuit een ivoren toren en biedt onvoldoende verlichting voor miljoenen mensen die financieel onder druk staan.”
Op dit moment ontvangt 44 procent van de werkenden minder dan de huidige onbelaste vergoeding van 23 cent per kilometer, terwijl 12 procent helemaal niets krijgt. “Die hogere vergoeding moet eerst worden uitonderhandeld aan de cao-tafels. Dat kost vaak maanden, als werkgevers al bereid zijn mee te bewegen.”
Ook andere maatregelen, zoals woningisolatie en verduurzaming, vergen volgens CNV tijd en eigen investeringen van huiseigenaren. De vakbond pleit daarom alsnog voor een directe accijnsverlaging van 20 cent per liter aan de pomp. “Die maatregel kan direct worden ingevoerd en geeft forenzen meteen lucht.” Het kabinet heeft herhaaldelijk aangegeven hier geen voorstander van te zijn, vanwege de hoge kosten en het beperkte gerichte effect.
Vakbond FNV is positiever over de verhoging van de reiskostenvergoeding en het Noodfonds Energie. Interim-voorzitter Dick Koerselman noemt de gereserveerde 195 miljoen euro voor komende winter “een welkome adempauze”, al moet volgens hem nog blijken of dit voldoende is bij verder stijgende prijzen. Ook FNV pleit voor een structureel Publiek Energiefonds om energiearmoede blijvend aan te pakken.
