De Nederlandse Orde van Administratie- en Belastingdeskundigen (NOAB), waarbij meer dan duizend administratie- en belastingadvieskantoren zijn aangesloten, slaat alarm over de huidige box 3-wetgeving. Uit een onderzoek onder de leden blijkt dat de systematiek leidt tot onrechtvaardige belastingheffing, ingewikkelde rekenschema’s, een hoge administratieve belasting en verplichtingen die in de praktijk nauwelijks uitvoerbaar zijn voor burgers én adviseurs.
NOAB-leden constateren dat de feitelijke belastingdruk – mede door de afbouw van inkomensafhankelijke heffingskortingen – voor veel belastingplichtigen aanzienlijk hoger uitvalt dan het nominale tarief van 36 procent. Vooral mensen met lagere inkomens worden hierdoor relatief zwaar getroffen. Volgens de organisatie zorgt dit voor “onbegrip en wantrouwen richting het belastingstelsel”.
Vastgoed
Een belangrijk knelpunt is de verplichte belastingheffing vanaf 2026 over vastgoed dat uitsluitend ter beschikking staat, ook wanneer er geen sprake is van gebruik of rendement, zoals bij leegstand of na overlijden. De bevraagde adviseurs ervaren deze systematiek als onredelijk en in strijd met het uitgangspunt dat belasting wordt geheven over werkelijk inkomen.
Daarnaast blijkt uit het onderzoek dat de combinatie van het kasstelsel en de jaarlijkse keuze tussen forfaitair en werkelijk rendement ongewenste timing- en stuurmogelijkheden creëert. Tegelijkertijd vinden leden het systeem te technisch en te wisselend voor gewone belastingplichtigen om goed te kunnen begrijpen.
Uitvoerbaarheid onder druk
Veel respondenten maken zich zorgen over de toenemende complexiteit van waarderingen, bijvoorbeeld bij familieleningen, schulden en valutaposities. Voor veel belastingplichtigen is deze regelgeving in de praktijk nauwelijks uitvoerbaar, terwijl de administratieve lasten blijven toenemen.
Met het oog op 2028 – wanneer het werkelijk rendement voor alle belastingplichtigen leidend wordt – vrezen de NOAB-leden dat de belastingpraktijk nog verder onder druk komt te staan. Volgens de organisatie dreigt het stelsel “onuitvoerbaar te worden: de belastingplichtige kan het niet meer volgen, de adviseur kan het nauwelijks uitleggen en de Belastingdienst kan het niet adequaat uitvoeren”.
Oproep tot vereenvoudiging
NOAB pleit daarom voor een fundamentele vereenvoudiging van box 3, met duidelijke en praktisch toepasbare regels die aansluiten bij de economische realiteit. De organisatie vraagt om meer rechtszekerheid en een beperking van moeilijk beïnvloedbare ficties, die volgens hen “leiden tot heffing over rendement dat in werkelijkheid niet bestaat”.
Ook heeft de NOAB een overzicht gepubliceerd van de door leden aangedragen knelpunten. Deze kan je hier vinden.